કફનના વિના લાશ લઈને ફરૂ છું
નથી શ્વાસ ઉચ્છવાસ લઈને ફરૂં છું

સતત ત્રાસ દેનાર જુલ્મી સમાજો
રિવાજો તણો પાશ લઈને ફરૂ છું

હતો શોખ તો આટલો જિંદગીનો
હું એનો જ પરિહાસ લઈને ફરું છું

અગનની પછેડી બદન પર લપેટું
હવાનું હું આકાશ લઈને ફરું છું

ચમન તો  સુકાઈ ગયો છે પહેલાં
હું વેરાનમાં આશ લઈને ફરૂ છું

વફાઓ બધી બેવફાઈ બની ગૈ
હું તો પ્રેમ ઉપહાસ લઈને ફરું છું

ખુદા છો રહે તવ ખુદાઈ સલામત
હું પણ એક ઇતિહાસ લઈને ફરું છું

કબ્રસ્તાન ‘સપનાં’ તણુ છે હ્રદયમાં
હું સપનાં, ઘણી લાશ લઈને ફરું છું

સપના વિજાપુરા

આ ગઝલમાં સુવાસ મૂકું
લાવ એમાં થોડાં શ્વાસ મૂકું
પાસ જાઉં  હું પીયાની જલ્દી
લાવ મળવાની હું આશ મૂકું

મિત્રો,
શિકાગો આર્ટ સર્કલ આયોજીત ‘સર્જકો સાથે સાંજ ‘ની બીજી બેઠક તારીખ ૧૪ નવેમ્બર,૨૦૧૦ ના રોજ રાખવામાં આવેલી.આ કાર્યક્રમનાં અતિથિ વિશેષ માનનીય આરતીબેન મુન્શી હતા.મેં પહેલી પોસ્ટમાં જણાવ્યું એ પ્રમાણે આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ નવોદિત કવિઓ અને કવિયત્રીઓને શીખવવાનું અને એમની સર્જનપ્રવૃતિને ક્રમસહવેગ મળે બસ એટલોજ છે.. મિત્રો… શિકાગો આર્ટ સર્કલ ના પરામર્શક અને જેમના અથાગ પ્રયત્નોના ફલસ્વરુપ આ પ્રયોગના વિધિવત શ્રીગણેશ શિકાગોમા થયા છે એ કવિદંપતી ડો.ડબાવાલા અને તેમના પત્ની ડો.મધુમતીબેન કોઇ શબ્દોના મોહતાજ નથી એ વાત આપ સાહિત્યરસિકો ખૂબ જ સારી રીતે જાણો છો.. ..આ કાર્યક્રમનાં યજમાન ડો. આશિષભાઈ હતા. આશિષભાઈ અને નિવીતાબેન આ હસમુખા દંપતીની પરોણાગતથી બેશક…. ભારતીય સંસ્કૃતિની યાદ આવી ગઈ..‘
કવિ ડો. અશરફભાઈ ડબવાલા, ડો મધુમતીબેન મહેતા, ડૉ આશિષભાઈ પટેલ,નિવીતાબેન ,સબિર કપાસી,નીશાબેન કપાસી ,હુસેની કપાસી, શરીફ વિજાપુરા નિલેશભાઈ બ્રહ્મભટ્ટ,ઊર્મીબેન, મુકુંદભાઈ દેસાઈ અને એમનાં ધર્મપત્નિ,પંકજ શાહ અને..પ્રીતી પટેલ વગેરે એ ભાગ લીધેલો..પ્રોગ્રામની શરૂઆત ભરત દેસાઇ ‘સ્પંદન’ની ગઝલથી થઈ. તેમના ગઝલ પઠનથી લોકો મુગ્ધ થઈ ગયાં..ગઝલની પંક્તિઓ આ પ્રમાણે હતી..
વતેસર વાતનું ને લોકચર્ચા પણ ભળી ગૈ છે
ખબર ત્યારેજ થૈ અફવા સમાચારો બની ગૈ છે
ખુદા તારી કસોટીની અદા માફક મને આવી,
હવેતો ઠોકરોની પણ મને આદત પડી ગૈ છે……….

આ ગઝલ પૂરી થતાં થોડી ગઝલનાં બંધારણ વિષે ચર્ચા થઈ..પછી નિલેશભાઈ બ્રહ્મભટે પોતાનું પુત્રવધુનાં આગમનનું સુંદર સોનેટ સંભળાવ્યું…
હતી ષોડષી જેગઈ કાલ સુધી
સજી આજ આવી નવોઢા બનીને

અને હાજર બધાજ લાગણીનાં પ્રવાહમાં ખેંચાતા ગયાં..સોનેટના પઠન પછી સોનેટ્ની ચર્ચા થઈ અને અશરફભાઈએ સોનેટ વિષે ઘણી માહિતી આપી હતી.હુસેની કપાસી જે આશાવાદી નવયુવાન કવિ છે છે એમણે સર્જેલી બે પંક્તિઓ કહી. કવિ જગતમાં પાપાપગલી ભરી રહ્યાછે એવા અમારાં યજમાન આશિષભાઈના કંઠે એક અછાંદસ સાંભળવા મળ્યું..જે મારાં હૈયાને તો ચોક્કસ હચમચાવી ગયું..આ અનામી અછાંદસનું નામ અશરફભાઈએ ત્યાં જ આપ્યું..જીવન સંગીત..જે જિંદગી અને મોતની સચ્ચાઈ કહી ગયું..આટલાં પ્રોગ્રામ પછી બ્રેક પડ્યો અને અમે નિવિતાબેનનાં હાથનાં બનાવેલ ગરમાગરમ વડા ખાધાં અને ચા પીધી.

ત્યારબાદ મારો વારો આવ્યો અને મેં મારી એક તાજી લખેલી ગઝલ સંભળાવી..

તે કેટલો સુંદર હશે!!

અવનિ પુષ્પોથી ભરી તે કેટલો સુંદર હશે!!
વ્યોમની એ તો પરી તે કેટલો સુંદર હશે!!

અને પછી મારું એક અછાંદસ ‘ધર્મ‘ સંભળાવ્યું હતું..
હવે મધુબેન મહેતાનાં મધુર કંઠે એક ગઝલ..સાંભળી

અમારી હથેળીની જે છે અમાનત
ઊઠીને કરે આંગળીની છણાવટ..

અને આખો માહોલ તાળીઓથી રણકી ઊઠ્યો..મધુબેને શ્રોતાઓનાં મન મોહી લીધાં હતા અને એમણે એમની બીજી ગઝલ પણ સંભળાવી…ગઝલનું પઠન ખૂબ સરસ થયું..એમણે શ્રોતાઓને પોતાની તરફ ખેંચી રાખેલા..ગઝલનું પઠન કેવી રીતે કરવું જોઇએ એની સમજ પણ આપી છેલ્લે..અશરફભાઈએ એમની એક નવીરચના ‘ગૂગલ કરું છું સંભળાવી..

નાદાન એવો છું કે છળને ગૂગલ કરું છું
લૂંટાઈને પછી હું ઠગને ગૂગલ કરુ છું..

આ ગઝલને બધાએ તાળીઓનાં ગડ્ગડાટથી વધાવી લીધી..નેટને પણ ગઝલમાં આવરી લેવાની અશરફભાઈની કલા પર આફરીન થઇ જવાયુ..પછી ગઝલોનાં લઘુ અને ગુરુ વિષે ચર્ચા થઈ..લઘુ અને ગુરુ કોને કહેવાય અને જોડીયા અક્ષરો અનુસ્વાર વગેરે વિષે વાતચીત થઈ…આ સાંજ દરેક નવોદિત માટે ઉપયોગી પુરવાર થઈ..આ આનંદ સો ગણો વધી ગયો, જ્યારે અમારાં અતિથિ વિશેષ આરતીબેન મુનશી એ અમને ત્રણ ચાર ગીત સંભળાવ્યાં.નયન દેસાઈનું લંબચોરસ ઓરડો.. એકલ દોક્લ વર્ષા..એમના કોયલ જેવાં અવાજથી વાતાવરણ ટહૂકી ગયું હતુ…આ સાથે પ્રોગ્રામ પૂરો થયો ને નિવીતાબેનના હાથની રસોઈ માણી બધાં છૂટાં પડ્યા..હવે પછીની બેઠક જાન્યુઆરીમા ૮ અને ૯ ૨૦૧૧ ના રાખેલ છે જે ગઝલ ગીત અને કવિતા બાબતેનો એક નાનકડો વર્કશોપ હશે એવો ખાસ આગ્રહ અશરફભાઇ અને મધુબેને રાખેલ છે જેથી કરીને કવિતા બાબતે વિસ્તારથી ચર્ચા થઇ શકે અને સાથેસાથે જાહેરાત પણછે કે જે સાહિત્યરસિકો શિકાગોમા છે અથવા તો નજીકમા હોય અને આ બાબતે વધુ જાણકારી મેળવવી હોય અને જેમને પણ કવિતા ગીત ગઝલ લખવામાં રસરુચિ ધરાવતા હોય તેણે નીચેનાં ઈ મેઈલ એડ્રેસ પર જાણ કરવાથી વિગતવાર જાણકારી મેળવી શકાશે. sapana53@hotmail.com , bharatdesai20@yahoo.com.

Report by;

સપના વિજાપુરા

દિલ પર ના તીર  ચલાવો तेनु दिल दा वास्ता
દિલ  કોમળ  છે ન સતાવો तेनु दिल दा वास्ता

આંસું સરતાં આંખોથી પાલવ ભીંજવતા મારો
આંખો અમથી ના ભીંજાવો तेनु दिल दा वास्ता

જુલ્મી તું નટખટ તું દિલચોર અને દિલબર તું
દિલને ચોરી ના તડપાવો तेनु दिल दा वास्ता

 રબ્બા પ્રીતમ સંગાથે પ્રીત પરમની પામું  હું
પ્રીત તણી ગાગર છલકાવો तेनु दिल दा वास्ता

વર્ષા મન  મૂકીને વરસે ને મન મારું તરસે
સ્નેહ મીઠો અનહદ વરસાવો तेनु दिल दा वास्ता

જાઓ સપનાંનાં સાગરમા ડૂબીતળિયે જઈને
વ્હાલા મોતી વીણી લાવો  तेनु दिल दा वास्ता

‘સપના’ સાચાં હો  અંતરના મારી  એ જ દુઆ છે
પલકો પર  એ ખૂબ સજાવો तेनु दिल दा वास्ता

-સપના विजापुरा

મિત્રો,
આપ સર્વને  ‘ સપના’ તરફથી સપનાંમય દિવાળી મુબારક!!
સપના

દિવાળી આપણી નોખી
છે અંતર આંખડી ચોખ્ખી
નથી ઈર્ષા નથી વેરઝેર
રટણ લ્યો પ્રેમનુ ગોખી

સપના વિજાપુરા

વ્હાલા મિત્રો,
સુખદ હોય કે દુખદ સમાચાર હું મારાં મિત્રો પાસે પહોંચી જાઉં છું.આજે એક હ્ર્દયદ્રાવક સમાચાર લઇને તમારી પાસે આવી છું.મારી એક દોસ્ત જે ઘણાં સમયથી ડિપ્રેશનમાં હતી..જેણે ગયાં રવિવારે ટ્રેનના પાટા નીચે આવી પોતાની જાન અલ્લાહને હવાલે કરી..એમનાં માટે હું કે એમનાં ઘરનાં સભ્યો કાંઈ પણ ના કરી શક્યા એનો અફસોસ જિંદગીભર રહેશે..આ મુકતકનો જવાબ આપવા તો નહિ આવે પણ આ સવાલ હંમેશ મને રહેશે.હવે શું?

ટુકડા તનનાં મળ્યાં એનું હવે શું?
ટુકડા દિલનાં મળ્યાં ના પણ હવે શું?
વસવસા તો જિંદગીના થ્યા છે  પૂરાં
જીવથી તું ગૈ સદાય એનું હવે શું?

સપના વિજાપુરા

૧૦/૩૧/૧૦

મિત્રો,ગુજરાતી ભાષાનાં એક લેખીકા નીલમબેન  દોશી શિકાગો આવ્યા અને મારે એમને મળવાનું થયું..અમે બન્ને બે કલાક જેવાં બેસીને વાતો કરી..એમનાં વિચારોથી મને ઘણી પ્રેરણા મળી એના માટે હું એમની આભારી રહીશ..એમની ઓળખાણની જરૂર નથી..આ કાવ્ય એમને અર્પણ કરું છું..નીલમબેન મને બહેન તરીકે સ્વીકારશોને?
સપના

વસંત આવીફૂલો મહેંક્યાં,

શું ધર્મ હશે આ ફૂલોનો?

રુમઝુમ વર્ષા આવી,

પંખી ચહેંક્યા,

શું ધર્મ હશે આ પંખીઓનો

શરદ પૂનમ આવી,

ચાંદ પૂરો થયો

અને  સાગર ઉછળ્યાં

શું ધર્મ હશે આ દરિયાઓનો?

સંબંધ વીના બે હ્રદય મળ્યાં

હસ્યાં બોલ્યા..

હળ્યાં મળ્યાં ભળ્યાં

બેઠી બેઠી સંધ્યા સમયે

ગુમ સુમ હું વિચારું

શું ધર્મ હશે આ લાગણીઓનો?

– સપના વિજાપુરા

સંભાવના પ્રેમની છે
બોલે નજર એમની છે

આ વેદના ના સહી જાય
પીડા હ્રદય કેમની છે?

પાલવ ભર્યા પ્રેમથી જે
દુનિયા નરી તેમની છે

ક્યાંથી મળે પ્રીત પુષ્પો
વળગી લતા હેમની છે

દુશ્મન બધાં  પ્રેમનાં એ
દિલમાં જલન જેમની છે

‘સપના’ સુંવાળા થયાં છે
પાંપણ નરમ એમની છે

સપના વિજાપુરા

ચાહત સહેવાય ના
આવું  રહેવાય ના

લો આજ તમને કહું
જગને કહેવાય ના

ઘૂંટી મહેંદી ઘણી
પણ રંગ પકડાય ના

પુષ્પો હસે રોજ પણ
ઉપવન મહેકાય ના

પીયા મિલનની લગન
ગૌરી લહેકાય ના

પથ્થર છે ચારે તરફ
શિર ત્યાં નમાવાય ના

પંખી ભલાં ઊડતાં
પિંજર ચહેકાય ના

ડૂમા   ભલે હો ગળે
આંખે વહેવાય ના

“સપના’ રહે આંખમાં
સપનાં વહેચાય ના

સપના વિજાપુરા

પ્રેમ સાગર
આંખોથી છલકાય
સંતાડાય શેં?

છાપ  પ્રસંગો તણી ભૂંસાય શેં?
ટેરવે છે  સ્પર્શ  તવ ભૂલાય શેં?

રાત રાણી મ્હેક્તી’તી બારણે
લાલ બોગન વેલ પણ સુકાય શેં?

ઝળઝળિયા આંખનાં છેદી ગયાં
તાર તાર મારું  હ્રદય  સીવાય શેં?

જ્યાં,હવાના કારનામા થ્યાં અફળ
એ જલાવે જે શમા બૂઝાય શેં?

વાટ જોતી એકલી આંખો  ભરી
આવશે તું આશ એ  છોડાય શેં?

એક માંએ સાત છોરૂ પાળ્યાં
સાતથી એક માત પણ સચવાય શેં?

આંગણાંની તૂલસી છું હું સખા
દ્વાર પર મારાં કદમ મૂકાય શેં?

જાય સાગર પાસ મળવા  દોડતી
વાટ  સાગરની  નદીથી થાય શેં?

હોય સપનાં આંખમાં સોહામણાં
પણ આ’ સપના’ હાથમાં પકડાય શેં?

સપના વિજાપુરા

હું મારાં સુનાં ઓરડામાં બેઠી હતી.

ઓરડો જેમાં વ્યથાની દીવાલો છે

ઓરડો જેમાં શબ્દોનાં ઉઝરડા છે

ઓરડો જેમાં વેદનાની બારીઓ છે

ઓરડો જેમાં આંસુનાં તોરણ છે

ઓરડો જેમાં જખ્મોના ઝૂમર છે

ઓરડો જેમાં અવિશ્વાસની જાજમ છે

ઓરડો જેમાં જુઠાણાંનાં છિદ્રો છે

ઓરડો  જેમાં કટાક્ષોના કાણાં છે

ઓરડો જેમાં માંદગીઓ અપરમપાર છે..

આવાં ઓરડામાં બેઠી હતી

આવાં જુનાં ઓરડામાં

અને દ્વાર પર એક ટકોરો થયો

ત્યાં ચહેરા વગરની એક વ્યક્તિ ઉભી હતી

આવવું  છે?આમ તો હું કોઈની રજા લેતો નથી.

ક્યાં?

આ ઓરડો છોડી નવાં ઓરડામાં?

એ ઓરડામાં પ્રેમ છે

વ્યથા નથી ઉઝરડા નથી

જુઠ નથી અવિશ્વાસ નથી

આંસું નથી જખ્મ નથી

કટાક્ષો નથી અને કોઈ માંદગી નથી

કોઈ દુખ નથી

આ ઓરડાની બારીમાંથી ઉઘડતાં પુષ્પો અને

મહેકતો બગીચો છે અને લહેરાતાં ખેતરો

અને વળ ખાતા ઝરણાં અને સુંદર પહાડો

રંગબેરંગી પંખીઓ

મીઠાં પાણીના સાગર

મોતીની રેત…મોટા મોટા વિશાળ

પૃથ્વી જેવડા મકાનો જેમાં શ્વાસ રૂંધાય નહી

એમાં એક ઓરડો

અને જ્યાં બસ ફ્ક્ત

પ્રેમ પ્રેમ પ્રેમ છે !!

આવવું છે?

અને હું ચુપચાપ

એ ચહેરા વગરની વ્યકતિનો

મુલાયમ હાથ પકડી

સાથે નીકળી પડી.

સપના વિજાપુરા