વ્હાલાં મિત્રો ,
શિકાગો ખાતે  શિકાગો આર્ટ સર્કલ દ્વારા   શ્રી આદિલ મન્સૂરીના ૭૫ વર્ષનાં જ્ન્મદિવસ નિમીત્તે યોજાયેલ આદિલ મન્સૂરી ગઝલ મહોત્સવ મે મહીનાની સાતમી તારીખે ઈ.સ ૨૦૧૧ ના થયો…આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા માટે ભારતથી શ્રી વિવેકભાઈ ટેલર અને શ્રી રઈશ મનીયાર પધારેલા..ન્યુ જર્સીથી શ્રી આદિલ મન્સૂરીના પત્ની શ્રીમતી બિસમીલ્લાહબેન મન્સૂરી પોતનાં પતિને શબ્દાંજલી આપવાં પધારેલાં .શિકાગો આર્ટ સર્કલના ધોરી નસ જેવા શ્રી અશરફભાઈ ડબાવાલા તથા તેમનાં પત્ની મધુબેન મહેતા એ આ પ્રોગ્રામ આયોજીત કરેલ અને શિકાગો આર્ટસર્કલનાં ઘણાં કવિઓએ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધેલો..જેમાં ભરત દેસાઈ, અબ્દુલ વહીદ’સોઝ’,કમલેશ શાહ અને સપના વિજાપુરા શામિલ હતાં..
એલ્ક ગ્રોવ વિલેજ હાય સ્કુલનો હોલ ખચાખચ ગુજરાતીઓથી ભરાઈ ગયો હતો..રંગ બે રંગી કપડાંમાં ગુજરાતણો અને ગુજરાતીઓના ચહેરા ઉપર સાહિત્યનો લહાવો લેવાનો ઉમંગ હતો..અને જ્યારે રઈશભાઈએ કાર્યક્રમની ડોર હાથમાં લીધી તો શ્રોતાઓને સાહિત્ય સીવાય હાસ્ય રસનો પણ લહાવો મળ્યો.રઈશભાઈના સ્વભાવ મુજબ રમૂજી રીતે પ્રોગ્રામની શરૂઆત થઈ..ભરતભાઈ દેસાઈને પહેલો મોકો મળ્યો એમણે જુસ્સાથી પોતાની આગવી શૈલીમાં પોતાની બે ગઝલ સંભાળાવી બધાંને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા.ત્યારબાદ મેં એક અછાંદસ અને એક ગઝલ સંભળાવી લોકોને વિસ્મીત કર્યા હતા.પછી બિસ્મિલ્લાહબેને પોતનાં પતિની યાદમાં એક ગમગીન ગઝલ સંભળાવી લોકોની આંખો છલકાવી દીધી હતી..કમલેશભાઈ અને ‘સોઝ’ સાહેબે પોતાની બબ્બે રચના સંભળાવીને શ્રોતાઓને આકર્ષી રાખ્યાં હતાં ત્યારબાદ  મધુબેન ની કાઠીયાવાડી ભાષામાં શબ્દોની રમઝટ બોલી હતી..અને હવે આવ્યા સૌરાષ્ટ્રના કવિવર શ્રી અશરભાઈ જેમનું એક પુસ્તક ‘ધબકારાનો વારસ’ ભાવનગર યુનીવર્સીટીમાં કોર્સ તરીકે લેવાયું છે એમણે કાઠીયાવાડીમાં ગઝલનું પઠન કરી લોકોનાં મન મોહી લીધાં હતા..

હવે શિકાગોના અતિથિનો પઠનનો સમય હતો .પહેલા આપણાં નેટ જગતના લાડકવાયા શરમાળ અને ગંભીર વિવેકભાઈ જેમનાં હાલમાં બે સંગ્રહ બહાર પડ્યા છે ‘ગરમાળો’ અને ‘શબ્દો છે શ્વાસ મારાં’.એમણે ગઝલ અને ગીતનું પઠન કરી શ્રોતાઓના હૈયાઓને જીતી લીધાં..વિવેકભાઈ મૃદુભાષી અને  મધૂર વચની છે..એમનાથી મહેફિલમાં ચાર ચાંદ લાગી ગયાં..રમૂજી રઈશભાઇએ તો પહેલેથી જ શ્રોતાઓના દિલ જીતી લીધાં હતા કાર્યક્રમનું સંચાલન એટલી સરળ અને રમૂજી રીતે કર્યુ કે અંત સુધી રઈશભાઈને સાંભળતાં થાકતાં ન હતા અને હાસ્યનાં ફુવારાઓ હાયસ્કુલનાં હોલમા ઊડી રહ્યા હતા..એમણે પોતાની ગઝલ તથા હઝલ સંભળાવી લોકોને આનંદીત કરેલા..બ્રેકમા શ્રી ખંડ ઊંધીયું અને પરોઠા ખાઈ તાજા માજા થઈ ફરી બે કલાકની શબ્દોની રમઝટ બોલી..

આ કાર્યક્રમમાં શ્રી આદિલ મન્સૂરી પણ પધારેલા!! જી હા આદિલજી..!!ટેકનોલોજી અને વિડિઓની કરામતથી શ્રી આદિલજીને અમે ગઝલ પઠન કરતાં સાંભળ્યાં..ત્યારે ખરેખર મારી આંખની ભીનાશ હું ના છૂપાવી શકી. .

બીજે દિવસે શ્રી રઈશભાઈ મણિયાર,અશરફભાઈ ડબાવાલા,મધુબેન મહેતા,ભરતભાઈ દેસાઈ અને અન્ય શિકાગો આર્ટ સર્કલના સભ્ય અને બીજાં અન્ય સાહિત્ય રસિક મારાં ઘરે પધારેલા.રઈશભાઈએ પ્રોજેક્ટર ઉપર ગઝલ કેવી રીતે બનાવવી અને છંદનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તથા લઘુ ગુરુની સમજ આપી હતી..શ્રી રઈશભાઈ સાચાં સાહિત્યપ્રેમી છે એની ઓળખ ત્યારે થઈ જ્યારે દોઢ કલાક સુધી કોઈ પણ સ્વાર્થ વગર કવિતાનાં જિજ્ઞાસુ લોકોને જ્ઞાન આપ્યું..આવાં ગુજરાતી ઉપર માન થયાં વગર ના રહે.. લંચ પછી ફરી ગઝલનો અને ગીતનો દોર ચાલુ થયો..મારૂ ઘર કવિતાઓથી ગુંજી ઊઠ્યું..આ માટે હું અશરફભાઈનો હ્ર્દયપૂર્વક આભાર માનું છું..અને સાથે મારાં પતિ શ્રી શરીફ વિજાપુરાનો પણ જે મને  લખવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. શિકાગો ખાતે આવાં કાર્યક્રમ થતાં રહેશે એવી અપેક્ષા સાથે વિરમું છું.

સપના વિજાપુરા
૫-૧૫-૨૦૧૧

વ્હાલાં મિત્રો ,
આજ માત્રુ દિન નિમીત્તે આપ સર્વને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છા. આ જગતમાં તમે આવ્યા એટલે તમે પુરુષ હોકે સ્ત્રી એક ઉદરમાં જન્મ પામ્યા છો અને એ તમારી માતાનું ઉદર છે.એટલે માત્રુ દિન બધાં એ ઉજવવો જોઇએ. જો કે આમ તો તો હર દિન માત્રુ દિન હોવો જોઈએ .પણ કોઈ એક દિવસ પસંદ કરીને માતાને પ્રેમ તથા માં આપવું હોય તો એમાં કાંઇ ખોટું નથી. કોઈ રોજ રોજ માં ને I love you mom એવું નથી કહેતા હોતાં કોઇ દીકરો કે દીકરી મા ને ફૂલો લાવીને માને ગળે લગાડીને ..I love you so much મોમ, you are my world!!કહે તો..બસ માની આંખોમાં હેતની હેલી ઉઠી જાય અમે આંખેથી અશ્રુ ધારા વહેવા લાગે ! મારી સાથે આમ જ બન્યું .  મારા દીકરાએ મને ફૂલો આપી ગળે  લગાડી તો   દિલમાં ખુશીના ઝરણા ફૂટી ગયાં. અને દિલમાં થી દુઆઓ નીકળી ગઈ.આમ તો ચોવીસ કલાક માનું કામ બાળકો માટે દુઆઓ કરવાનું છે. આ પ્રસંગે મને એક બીજી મા યાદ આવી ગઈ. જે અત્યારે આ દુનિયામાં દેહ સ્વરુપે નથી .પણ એનો આત્મા મારી સાથે જ..મારી બા ! મા નાં પગ નીચે જન્નત હોય છે. એ વાતને મારી બાએ સાચી પાડી છે. આઠ આઠ બાળકોની બા! સીધી સાદી ! કોઈપણ જાતની માંગણી નહિ અને હંમેશા પ્રેમ નીતરતી આંખો!કાશ કે હું અમેરિકા ના આવી હોત , કાશ કે મેં તારી  સેવા કરી હોત ! કાશ કે તારા  વૃદ્ધાવસ્થાનો સહારો બની હોત !  તારી વૃધાવસ્થાની  એકલતા મારા હૃદયમાં સોંસરવી નીકળે છે!  કાશ તારી એકલતાને મેં મારા પ્રેમ થકી દૂર કરી હોત ! છેલ્લા દિવસોમાં તારી પ્રતિક્ષાભરી આંખો ઘણું કહી ગઈ! તારી સહનશીલતા તારી મજબૂરી! બા આપણે જન્નતમાં સાથે જ હઈશું! મારી બા દુનિયાની સર્વ શ્રેષ્ઠ બા છે હજુ મારામાં એ જીવે છે  હું  જલ્દી તને મળીશ  જરૂર મળીશ ! આજ મધર્સ ડે  ના દિવસે તમને અર્પણ આ કાવ્ય!

મધર્સ ડે છે
બા એડ્રેસ આપો ને
કાર્ડ મોકલું

તું  ત્યાં આરામ ખુરશીમાં બેઠી છો

તારાં જૂનાં ધોયેલાં સાડલાની

મહેકથી આ ઓરડો મહેકી રહ્યો છે

મારું હર્યુ ભર્યુ ઘર જોઈને તું મરકી રહી છે

તારા ખડબચડાં હાથ મારા માથાં પર મૂકીને

સુંવાળો આશીર્વાદ આપી રહી છે..

તું જ્યાં ક્યાંય પણ છે

હું મારામાં તારી હાજરી અનુભવું છું

અને આપણી મુલાકાત થશે…જરૂર થશે..

પણ ક્યારે એ મને ખબર નથી..

પણ આટલું હું જરૂર જાણું છું કે

એ સમય  દૂર નથી,

દર વરસે મધર્સ ડે આવે ત્યારે..

હું મારાં જીવનનું એક વરસ ઓ કરું

આપણાં બન્ને વચેનું અંતર

એક વરસ ઘટીને ઓછું થાય..

સપના વિજાપુરા

૫-૮-૨૦૧૧

એક હતો ચકો અને

એક હતી ચકી

ચકી લાવી પીઝાનો રોટલો

ચકો લાવ્યો ચીઝ ને સોસ,

બન્ને એ મળી બનાવ્યો પીઝા,

ફેમેલી રૂમમાં કોફી ટેબલ પર

ગોઠવાયો પીઝા

ડ્રેનો તરીકે આવી કોક

કાચો પાકો પીઝા ગળે ઉતાર્યો

કોક પી પીને..ડિનર થયું પૂરું

હવે ઝપાઝપી થઈ રીમોટ માટે

એક્ને જોવા ન્યુઝ અને બીજીને સીરયલ

ચકી રીસાઈને ભાગી ગઈ પોતાનાં રૂમમાં

અહીં  હોય છે ‘પોતાનાં’ રૂમ..’આપણાં’ હોતાં નથી..

લેપટોપ ખોલી ચકી બની ગઈ કોયલ

નીચે ચકો લેપટોપ ખોલી બની ગયો પોપટ..

ફેસબુકમા થવા લાગી રસમય ગોષ્ટી..

“કેમ છો, કોયલજી?”

“મજામાં,પોપટજી..”

જમ્યા કોયલજી?”

“હા હા જમ્યાને”

શું જમ્યા?

આજ તો ભરેલા રીંગણ.પૂરી શ્રી ખંડ

દાળ ભાત, કઠોળ..કચુંબર…”

“વાહ,વાહ કોયલજી મોંમા પાણી આવી ગયું

તમારાં પતિ ભાગ્યશાળી છે…

“હા જુઓને અમે અમેરિકામા રહીએ

પણ ખાવા તો બરાબરજોઈએ  હા..અમારાં એમને ના ચાલે..”

પોપટજીનું હૈયું વલોવાઈ ગયું..

સારું સારું અમે તો આજે કાચો પાકો પીઝા ખાધો.”

અરે હોય નહીં..સાચે જ?

“હા હા સાચે જ..”પોપટનાં જાણે આંસું નીકળી આવશે..

ચાલો પોપટજી,ઊંઘ આવે છે

નાઈસ ટોકીંગ ટુ યૂ..હા મળતા રહેશો.”

“ચાલો કોયલજી શુભરાત્રી..”

ચકીએ લેપટોપ બંધ કર્યુ

ચકાએ લેપટોપ બંધ કર્યુ

બીજે દિવસે…

સવારે ચા બની ચકો ચકી વધેલો પીઝા લઈ જોબ પર ઊપડ્યા…

આજનાં દિવસનાં રૂટીનમાં કોઈ ફરક ન હતો..

અરે ના ના…ચોક્કસ  ફરક હતો..આજે પીઝા ને બદલે ટાકોઝ હતા..

આમ છતાં  ચકો ચકી હેપીલી લીવ એવર આફટર..

ખાધું પીધૂને રાજ કર્યુ..

આંબે આવ્યા મોર ને વાર્તા કહેશું પોર..

સપના વિજાપુરા
૦૫/૦૩/૨૦૧૧

મિત્રો,

શિકાગોમાં અત્યારે વરસાદની ઋતુ ચાલી રહી છે…અને વરસાદને જોઈને  મલપતું કાવ્ય બની ગયું આશા છે આપને ગમશે…ઘણું કહેવું હતું પણ નથી કહેવાયું..થોડાંમાં જાજુ સમજવું…

સપના

ગરજતો ને વરસતો મેહુલો આવ્યો
તરસતોને તલપતો મેહુલો આવ્યો

કડકતી વીજ ડસતી વિજોગણને
ચમકતો ને કડકતો મેહુલો આવ્યો

છે ઘૂંઘટમાં નવેલી નાર શરમાતી
મરકતોને મલપતો મેહુલો આવ્યો

ધરા તરબોળ  થઈ છે પ્રેમમાં મેહથી
છલકતો ને ઢલકતો મેહુલો આવ્યો

લચે ફૂલો ને ભીંજાઈ કળીઓ પણ
લચકતો ને લપટતો  મેહુલો આવ્યો

નરમ ધરતી પહેરે ચૂંદડી લીલી
હરખતો ને અડકતો મેહુલો આવ્યો

વહાલો છે વહાલાં સમ એ ‘સપનાં’નો
લપકતો ને ઝપકતો મેહુલો આવ્યો

સપના વિજાપુરા

૪-૨૨-૨૦૧૧

એ લોકોને પડી નથી

એ કેવા દેખાય છે

એમને  લિપસ્ટિક  નથી   લગાવવી

એમને મેઇકઅપ ના લપેડામાં રસ નથી

એમને સૂટ અને ટાઈ નથી પહેરવાં

એમને ડિઝાઇનર કપડાં  પહેરવાં નથી

એમને ડિઝાઈનર શુઝ જોઈતા નથી

એમને  બોડી ઓડરની  પડી નથી

એમને મોટાં મોટાં ઘરની પડી નથી

કે એની સજાવટની પડી નથી

એમ ના ઘર કેવા દેખાય એમને પડી નથી

એમને કોઈની સાથે રસાકસી નથી

એ દુનિયાની દોડમાં કોઈની સાથે રેઇસમાં નથી

મોંઘી મોંઘી રેસ્ટોરાન્ટ જવાની એમને જરૂર નથી

એમને  પ્રેમની જરૂર નથી

એમને સુખ દુખની લાગણી થતી નથી

એ લોકો કદી ‘સપના’ જોતા નથી

એ છે એ લોકો

જે ફ્કત ને  ફકત ઈશ્વરનાં આદેશ પર

કબરમાંથી માટીવાળાં કફન સાથે ઊભા થઈને

નત મસ્તકે હરોળમાં ઊભાં છે

એ લોકો કુદરતનાં ફેંસલાની રાહ જુએ છે

એ લોકો જે આપણી વચ્ચે હવે નથી..

સપના વિજાપુરા

૪-૨-૧૧

મિત્રો,

આ ગઝલના મક્તાથી એવું ના માની લેવુ કે સપના સાઠની થઈ ગઈ..હા…હા..હા..પણ સોળને સાઠ્ની વચે ક્યાંક ..છું  અને હા અનુમાન કરી શકો છો!!તમે સાચાં પણ હો!!હા હા હા..અને હા મેં સાભળ્યુ છે..age is matter of mind…તો ચાલો આજની ગઝલ મ્હાણીએ..

આ ઉદાસી ક્યાંથી આવી?
એક ધારી ક્યાંથી આવી?

જિંદગી તો હસતી’તી ને
આ સુનામી ક્યાંથી આવી?

નામ મોટું તેનું જગમાં
આ નનામી ક્યાંથી આવી?

ચાંદ જોયા ને વરસો થ્યા
આ રવાની ક્યાંથી આવી?

મજનુ લયલા તો જૂના થ્યા
આ કહાની ક્યાંથી આવી?

હાર માની જ્યાં મૃત્યુથી
જિંદગાની ક્યાંથી આવી?

સાઠની સપના થૈ!!લેખન..
આ જવાની ક્યાંથી આવી?

સપના વિજાપુરા
૩-૩૦-૧૧

મિત્રો,

આજે ફરી એક દુખદ સમાચાર સાથે આવી છું. દુખોનાં છટકાવ નથી હોતાં દરિયા હોય છે..છેલ્લાં બે ત્રણ મહિનાથી અલ્લાહને આરામ નથી અને મને પણ…પણ હું અલ્લાહ પર વિશ્વાસ રાખું છું કે એજ મારાં બધાં દુખ દૂર કરશે…આજે મારાં મોટાં જીજાજીના મૃત્યુનાં સમાચાર મળ્યા..મારી મોટી બહેન મગજથી સુન્ન થઈ ગયેલાં મારાં વ્હાલા જીજાજીને લઈને એક હોસ્પીટલથી બીજી હોસ્પીટલમાં ફરતી હતી..કે કોઈ થોડાં શ્વાસ ઉછીના આપે અને મોતનો વિકરાળ પંજો ફરી વળ્યો.મારી સાવિત્રી જેવી બહેન સત્યવાનને ના બચાવી શકી..આ મુકતક સાથે આવી છું..આપની પાસે..આમ તો મારું મગજ પણ આજ સુન્ન છે..પણ..

મોત તારા હાથમાં બસ અંત છે
જિંદગી તો બસ ઘડી ભર સંગ છે
એક પળમાં  લૂટી લે છે સર્વસ્વ
છૂટતા જો શ્વાસ ફીકા  રંગ છે…

સપના વિજાપુરા

મિત્રો,

ભારતની યાત્રા કરીને આવી..તો મારાં હમસફર મારાં જીવન સાથીને મળવા મન ખૂબ ઉત્સુક હતું..વલીભાઈ મને મળવા આવેલા અને અચાનક આ પંક્તિઓ સુઝી ગઈ..મે એમને ત્યાં જ આ પંક્તિઓ સંભળાવી..અને ઘરે આવીને આ ગઝલ પૂરી કરી…મારાં પતિને આ ગઝલ સપ્રેમ ભેટ કરું છું..કદાચ એમાં ચમત્કૃતી નહીં દેખાય પણ સ્નેહ ભરપૂર છે…મારં પુત્ર માટે પણ વાત્સલ્ય છે..તમારા બન્નેની ખૂબ જ  યાદ આવી …

ઘર ઘર ઘર ધરતીનો છેડો ઘર છે
મન મન મન પ્રિયને મળવા તત્પર છે

યાદોનાં દીપક સળગે છે દિલમાં
તર તર તર મારી આંખો પણ તર છે

અંતર ઘટતા ધીરે ધીરે આ તો
ઘટ ઘટ ઘટ ઘટના નાં આ અવસર છે

છે સંબંધો નાજુક ફૂલો જેવાં
નવ નવ નવ દિલમાં ચાહત નવતર છે

સ્મરણ તારું મનને મીઠું કરતું
મધ મધ મધ જેવો  છોરો જીગર છે

‘ સપના’ જો જે અટકે ના તારાં શ્વાસ
પળ પળ પળ  તેનું આંખોમાં દર  છે

સપના વિજાપુરા
૨/૨૭/૨૦૧૧

મિત્રો,

हर कब्रसे ‘मुल्ला’ यहीं आवाज़ आती है
आगाज़ कोई भी हो अन्ज़ाम यहीं है!!

આજ આ ગઝલ મારી પ્રિય મિત્રને અર્પણ કરું છું. લખવા બેઠી ત્યારે હતું કે આમ લખીશ તેમ લખીશ..પણ શબ્દો રુંધાયાં છે..ડૂસકાં અટકી ગયાં છે..હું ભારતનાં પ્રવાસે ગઈ એ પહેલાં આબેદાની સાથે વાત કરીને ગઈ હતી.અને હું ભારતથી આવી એટલે મને સંદેશો મળ્યો કે આબેદા હોસ્પીટલમાં છે એને સારું નથી હું આવી એજ દિવસે હોસ્પીટલ ગઈ આબેદાને બેભાન પડેલી જોઈ મને આઘાત લાગ્યો.દુઆ કરવા લાગી પણ ડોકટરે આશા છોડી દીધી.લાઇફ સપોર્ટ કાઢી નાખ્યો અને આબેદા ગઈ કાલે આ ફાની દુનિયા છોડી ગઈ.

આમતો દુનિયામાં લાખો લોકો રોજ મરે છે..ઇરાક પાકિસ્તાન પ્લેસ્ટાઈન એ સીવાય ઘણાં કુદરતી મોતે પણ મરે છે.પણ જેનાં ઘરમાં મોત આવે છે એ ઘર પર આસમાન તૂટે છે..આબેદાના ઘર પર આસમાન તૂટ્યું.મને શબ્દો નથી મળતા.આજે જ્યારે ્કબ્રસ્તાનમા લાખો મણ માટીની નીચે એને દબાતા જોઈ એક આહ નીકળી..હવે આબેદા રુહ નથી ..સામાન બની ગઈ જેને લોકો કબરમાં મૂકે અને માટી નાખી દે..અલ્લાહ એના આત્માને શાંતિ આપે અને જન્નતમા આલા દરજ્જા આપે..અને ઘર વાળા અને મિત્રોને દુખ સહન કરવાની તાકાત આપે..

सुने जाते न थे तुमसे मेरे दिन रातके शिकवे
कफन सरकावो मेरी बेजुबानी देखते जाओ..

આ ગઝલમાં ભૂલો હોય તો સુધારવા મિત્રોને પ્રાર્થના..

જિંદગી સાથે તે ગદ્દારી કરી
મોતની સાથે વફાદારી કરી

સૌ સગાં જોતા રહી ગ્યાં તાકતા
છોડવા દુનિયા તેં તૈયારી કરી

જોર ક્યાં ચાલે ખુદા તારી ઉપર
રૂહ લેવામાં  તે મુખત્યારી કરી

સાથ વરસોનો તું છોડી જાય છે
એકલા થૈ ગ્યાં અમે કારી કરી

હાર માની છે તબીબોએ હવે
હાથ જોડી આજ નાદારી કરી

જિંદગી આ કેટલી ટૂંકી છે પણ
કેટલી તે તારી ને મારી કરી..

લો હવે ‘સપના’થઈ છે એકલી
રાતભર જાગી ને  બેદારી કરી..

સપના વિજાપુરા

હોઠોને મૂકી

આ સ્મિત ઊડીને

ક્યાં જતું હશે?

માનો યા ના માનો

એ આંખોનાં દરિયામાં

ઊતરીને ખારું પાણી બની

આંખોમાં આંસું થઈને

વહેતું હશે!!

સપના વિજાપુરા