આવડી ગયું

3410661602_f3d67cb09f

જિંદગીની ચાલ રમતા આવડી ગ્યું
તું કરે છે એમ કરતા આવડી ગ્યું

આ જગતની દોર તારે હાથ છે તો
આ જગતને હાથ ઉડતા આવડી ગ્યું

છેતરી છે જાતને તે તો મને પણ
આંખ મિંચોલી ય કરતા આવડી ગ્યું

તે કહેલી વાત સાચી તો નથી પણ
કાનમાં એ ઝ્હેર ભરતાં આવડી ગ્યું

સાપ જેવી આ ત્વચા છે તો સુંવાળી
ચામડીના મેલ અડતાં આવડી ગ્યું

આંખનાં સપનાં તો છે લલચાવનારા
આંખને પણ લાંચ ધરતાં આવડી ગ્યું


સપના વિજાપુરા

રૂક્ષમણી બા

 

IMG_0493

આજ જ્યારે શબ્બીરનો જન્મદિવસ છે ત્યારે એક વ્યકતિની ખોટ સતત સાલી રહી છે..એ છે રુક્ષમણી બા..આમ જોવા જઈએ તો મારે ને રૂક્ષમણી બા સાથે કાંઈ પણ લોહીનો સંબંધ નહી..પણ મારાં જીવનનો એ મોટો હિસ્સો બની ગયાં હતાં.હેમંતભાઈ જેને હું ઘણા વરસોથી રાખડી બાંધું છું..એ મારા પતિને ૧૯૮૦ માં મળેલા ફાર્મસી બોર્ડની એક્ઝામ વખતે..હેમંતભાઈ વોરા અને અમે વિજાપુરા એટલે પરીક્ષા સમયે બન્નેનો નંબર સાથે આવેલો અને ઓળખાણ થયેલી..વાત વાતમાં હેમંતભાઈએ કહેલું કે આમ એ લોકો મુંબઈથી પણ ઓરીજનલી મહુવાના..બસ એ દિવસથી હેમંતભાઈ મારા ભાઈ બની ગયેલાં..કારણકે હું મહુવાથી છું..અને એમણે એ સંબંધ આજ સુધી જાળવી રાખ્યો છે..
ત્યારબાદ હેમંતભાઈએ રૂક્ષમણી બા ને ભારતથી અમેરીકા બોલાવેલા..અને અમારો પ્રેમનો સંબંધ બંધાઈ ગ્યો..બાએ પણ ‘બા’નો સંબંધ બરાબર નીભાવ્યો..જ્યારે શબ્બીરના સમયે હું પેટસે હતી ત્યારે મારો ખોળૉ ભર્યો અને મોટી પાર્ટી રાખી..મને સોનાની ચેઈન અને એક જોડી કપડા પણ કર્યા..અને જ્યારે હું હોસ્પીટલ ગઈ તો મારી સાથે સાથે હોસ્પીટલ પણ આવ્યા અને શબ્બીરઅને સૌથી પહેલો ખૉળામાં લેનાર પહેલા બા હતાં..આશીર્વાદ આપનાર પણ રૂક્ષમણી બા હતાં..પછી તો ઘણાં પ્રસંગોમાં બા હાજર હતાં..શબ્બીરના લગ્નની કંકોત્રી આપવા હું મુંબઈ ગઈ હતી ત્યારે બા ને છેલ્લા જોયેલા બસ એ છેલ્લા જોયા હતાં..બા હવે ભારતમાં હતાં. શબ્બીરના લગ્નમાં આવવાની એમની ખૂબ ઈચ્છા હતી..પણ આવી ના શક્યા..શબ્બીરના લગ્ન ૫ જુન ૨૦૧૫ ના દિવસે થયાં..અને બા ૨ જુન ૨૦૧૫ ના દિવસે આ દુનિયા છોડી ગયાં. હેમંતભાઈએ અમને જણાવ્યું નહીં..કે તમારો પ્રસંગ બગડે અને તું દુઃખી થાય એમ કહીને…રૂક્ષમણી બા તમે મને ખરા સમયે દગો દીધો…
આજ શબ્બીરના જન્મદિવસે તમે ખૂબ યાદ આવ્યાં..
સપના વિજાપુરા

માંગીશ હું

Sad-Girl-Wallpaper-5

મારાં ઉદાસ દિવસોનો હિસાબ માંગીશ હું
મારાં ઉપરના જુલ્મોનો જવાબ માંગીશ હું

કરચો હજી કણી માફક ખૂચે છે જે આંખમાં
મારાં બધાં એ તૂટેલાં ય ખ્વાબ માંગીશ હું

છલકાવ્યા તો નથી મે જામ મયકદામાં કદી
જન્નતમાં જામે કૌસરની શરાબ માંગીશ હું

છાયુંં છે અંધકારે આસમાન આ આજ તો
તારી અવેજમાં એક માહતાબ માંગીશ હું

પીળૉ લઈ રંગ પીંછીથી બનાવું સૂરજ અહીં
ઝળહળ કરે જે જીવન આફતાબ માંગીશ હું

નહીં હુ ડરું કબરનાં અંધકારથી દોસ્તો
મારી કબરમાં મૌલા અબુ તુરાબ માંગીશ હું

તારાં કહેરથી દુનિયા ડરે છે જાલિમ, છતાં
નિર્દોષ કાજ તડપીને અજાબ માંગીશ હું

પંડિત કે મૌલવી જે કહે છે પ્રેમ તો છે ગુનો
જેમાં લખ્યું ગુનો છે એ કિતાબ માંગીશ હું

‘સપના’ સહેજ અમથા સળવળે નયનની તળે
સંતાડવા એ પાપણની નકાબ માંગીશ હું
સપના વિજાપુરા

મળવા જેવા માણસ

સપનાનો વાણો અને સ્નેહનો તાણો,

બે નું ગુંથેલું જીવન જાણો’

આની કોરે રમણા ને પેલી કોરે ભ્રમણા,

વચ્ચે વહ્યા જાય જીવન જમના.

મિત્રો, ઉમાશંકર જોષીની આ પંક્તિઓની જેમ સપના(બાનુમા)બહેન વિજાપુરાની કવિતાઓ અને ગઝલોના તાણા-વાણામાંથી ઉત્તમ રચનાઓ નીકળે છે. હંમેશ મુજબ વર્ડ ફોર્મેટ અને ઈ-મેઈલ દ્વારા મોકલું છું, આપ આપના બ્લોગ્સમાં લઈ શકો છો.

મળવા જેવા માણસ-૪૫ બાનુમા (સપના) વિજાપુરા

17611_807958995956075_3485950168486297942_n

(બાનૂમા વિજાપુરાને આજે આપણે સપના વિજાપુરા નામે ઓળખીએ છીએ, એટલે આ પરિચયમાં હું એમનો ઉલ્લેખ સપના તરીકે જ કરીશ)

સપનાબહેનનો જન્મ ૧૯૫૩ માં ભાવનગર તાલુકાના મહુવા ગામમાં, છ બહેનો અને બે ભાઈયો વાળા  મુસ્લીમ પરિવારમાં થયો હતો. પરિવારની આર્થિક પરિસ્થિતિ ખૂબ સારી હતી. એમના પિતા મમુભાઈ મેટ્રીક સુધી ભણેલા. ગામમાં એમની રેડિયોની દુકાન હતી. એ સમયની મુસ્લીમ કુટુંબોની સ્ત્રીઓમાં ભણનારા ખૂબ જ ઓછા હતા, એટલે એમના માતા અશિક્ષિત હતા, પણ તેઓ શિક્ષણનું મહત્વ સમજતા, અને એટલે જ એમણે એમની બધી દિકરીઓને શિક્ષણ આપ્યું.

સપનાબહેનનું પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ મહુવાની એમ.એન. કન્યાશાળામાં થયું હતું. હિન્દુસ્તાનના ભારત અને પાકીસ્તાન એમ બે ભાગલા પડ્યા પછી, સપનાબહેનના નાના-નાની પાકીસ્તાન જતા રહેલા. ૧૯૬૪ માં સપનાબહેન કુટુંબ સાથે નાના-નાનીને મળવા પાકીસ્તાન ગયેલા. પાકીસ્તાનથી પાછા આવ્યા બાદ શાળાની એક શિક્ષીકાએ સપનાબહેનને પાકીસ્તાની કહ્યા. આનાથી નારાજ થઈ એમણે પ્રીન્સીપાલ પાસે જઈ ફરીયાદ કરી અને પ્રીન્સીપાલે શિક્ષીકાને ઠપકો આપ્યો, આમ બચપણથી જ એમને ભારતીય હોવાનો ગર્વ હતો જે આજ સુધી અકબંધ છે.

આઠમા ધોરણમાં એમણે એક ટેકનીકલ વિષય લીધેલો, જે એમ.એન.કન્યાશાળામાં ઉપલબ્ધ ન હોવાથી એમણે જે.પી.પારેખ હાઈસ્કૂલમાં દાખલ થવા અરજી કરી. આ શાળા માત્ર છોકરાઓ માટે જ હતી તેમ છતાં ખૂબ સમજાવટ બાદ એમને એડમીશન મળ્યું. આઠમાં ધોરણમાં પચાસ છોકરાઓ વચ્ચે આ એકલી છોકરી હોવાથી એમને ખૂબ મુંઝવણનો સામનો કરવો પડતો તેથી આખરે કંટાળી જઈ એ પાછા કન્યાશાળામાં આવી ગયા.

૧૯૭૧ માં સપનાબેને S.S.C. પરીક્ષા પાસ કરી, કે.વી. પારેખ સાયન્સ કોલેજમાં એડમીશન લીધું. એમની ઈચ્છા મેડીકલમાં એડમીશન લઈ ડોકટર બનવાની હતી, પણ પૂરતા માર્કસ ન મળવાથી મેડીકલમાં એડમીશન ન મળ્યું. નર્સીંગ કોલેજમાં જવાનો વિચાર કર્યો પણ એમના પિતાના મત પ્રમાણે એ સમયમાં નર્સની નોકરીને બહુ સારી ન ગણવામાં આવતી એટલે એ વિચાર પણ પડતો મૂક્યો, અને B.Sc. with Chemistry સુધીનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો.

૧૯૭૭ માં સપનાબહેનના લગ્ન અમેરિકા સ્થિત શરીફ વિજાપુરા સાથે થયા. શરીફ વિજાપુરા ફાર્માસીસ્ટ છે. એ સમયમાં ફાર્મસીની ડીગ્રીવાળાને ગ્રીનકાર્ડ સહેલાઈથી મળી જતું, એટલું જ નહિં પણ એમના પતિ અથવા પત્નીને પણ સહેલાઈથી ગ્રીનકાર્ડ મળી જતું. લગ્ન ભારતમાં થયા હતા પણ લગ્નબાદ છ મહિના રહી સપનાબહેન અમેરિકા આવી ગયા.

           

અમેરિકા આવ્યાબાદ સૌથી પહેલા એમને એક ફેકટરીમાં કામ મળ્યું. થોડા સમય બાદ એમને એક સ્ટોરમાં કેશિયરની નોકરી મળી. આ જોબ દરમ્યાન એક ગોરી સ્ત્રી એમની સાથે ખૂબ ખરાબ વ્યહવાર કરતી અને રેસિસ્ટ સ્વભાવની હતી. બચપણથી અન્યાય સામે લડી લેવાની વૃત્તિવાલા સપનાબહેને એને અદાલતમાં લઈ ગયા.

લગ્ન જીવનના તેર વર્ષોબાદ એમને ત્યાં પુત્રનો જન્મ થયો. બાળકને સારી રીતે ઉછેરી શકાય એટલા માટે એમણે દસ વરસ સુધી નોકરી ન કરી, જયારે દિકરો પૂરા સમયની શાળામાં જવા લાગ્યો ત્યારે એમણે બેંકની નોકરી સ્વીકારી, જે આજદિવસ સુધી ચાલુ છે. એમનો પુત્ર પણ અભ્યાસ પૂરો કરી, ફેસબુકમાં સોફટ્વેર એંજીનીઅર તરીકે નોકરી કરે છે.

સપનાબહેનને સાહિત્યનો શોખ તો નાનપણથી જ હતો પણ સંજોગો વશાત એ છૂટી ગયેલો. ૨૦૦૯ માં નાદુરસ્ત તબિયતને લીધે જીવનમાં થોડી નિરાશા આવી ગઈ હતી, અને એ દરમ્યાન મનમાં ચાલી રહેલા વિચારો કાગળમાં ટપકાવી લેતા. એમના દિકરાને એમને રસ્તો સૂઝાડ્યો, એણે “ખૂલી આંખના સપના” નામ આપી એક બ્લોગ બનાવી આપ્યો, અને એમના વિચારો આ બ્લોગમાં મૂકવા કહ્યું. બસ શરૂઆત થઈ ગઈ અને ત્યારબાદ વણથંભી ચાલુ જ છે. સપનાબહેન કહે છે, “એ મારી દવા છે, એજ મારી થેરાપી છે.”

શિકાગોમાં “શિકાગો આર્ટ સર્કલ” નામનું સાહિત્યનું એક ગ્રૂપ, જે અસરફભાઈ ડબાવાલા અને મધુમતી મહેતાની દોરવણી હેઠળ ચાલે છે, સપનાબહેન એમાં સક્રીય ભાગ લે છે. ૨૦૦૯ અને ૨૦૧૫ ના ગાળામાં એમના બે ગઝલ સંગ્રહ પ્રકાશિત થઈ ચૂક્યા છે, “ખૂલી આંખના સપના” અને “સમી સાંજના સપના”. સમીસાંજના સપનાનું વિમોચન શ્રી ખલીલ ધનતેનવી સાહેબના હસ્તે અમદાવાદ વિશ્વકોષ ભવનમાં થયું હતું. થોડા સમયમાં જ એમની એક નવલકથા પણ પ્રકાશિત થશે.

સપનાબહેન Print Media માં પણ સક્રીય છે. જન ફરિયાદ, અકીલા, ધ મેસેજ, ગુજરાત ટુ ડે, અને ગુજરાત ટાઇમ્સમાં એમના લખાણો પ્રગટ થાય છે. અખંડ આનંદમાં પણ એમની વાર્તાઓ આવી ચૂકી છે. ગુજરાતી સિવાય તેઓ હીન્દી અને ઉર્દુમાં પણ કવિતાઓ અને ગઝલ લખે છે. સપનાબહેને ઘણાં કવિસંમેલનોમાં ભાગ લીધો છે, ખાસ કરીને ફલોરીડામાં શ્રી દીનેશભાઈ શાહને ત્યાં પોએટ્રી ફેસ્ટીવલમાં શ્રી અદમભાઈ ટ્ંકારવી તથા શ્રી કૃષ્ન દવે સાથે કાવ્ય પઠન કરેલું..તે સિવાય હ્યુસ્ટનમાં સાહિત્ય સરિતામાં, ઓસ્ટિનમાં,કે નેડામાં, તથા શિકાગોમાં શ્રી અદમભાઈ ટ્ંકારવી તથા શ્રી કૃષ્નભાઈ દવે સાથે ભાગ લીધેલો. શ્રી  અનિલ જોશી તથા ડો વિવેક ટેલર અને શ્રી રઈશ મણીયાર સાહેબ સાથે પણ કાવ્ય પઠનનો મોકો એમને મળ્યો છે. ભારતમાં, સુરતમાંગઝલ સાધનામંડળે એમને મુખ્ય અતિથિ તરીકે બોલાવેલા. જેમાં ભાવેશ ભટ્ટ સાથે અને પાલનપૂરમાં શ્રી મુસાફીર પાલનપૂરી સાથે કાવ્યપઠન કરવાનો મોકો મળેલો.

એમની કવિતાઓ અને ગઝલોનો આસ્વાદ લેવા તમારી એમના બ્લોગ્સ “ખૂલી આંખના સપના”.

અને http://kavyadhara.com

 http://kavyadhara.com/hindi

ની મુલાકાત લેવી પડસે. અહીં માત્ર તમને નમૂના ચખાડું છું,

એમની મૌલા નામની ગઝલમાં એ ખૂદાને કહે છે,

“બચે નિર્દોષનાં કતલથી દુનિયા
તું  ખંજરને  કલમ  કરી  દે મૌલા”

કેવી ઉમદા કલ્પના કરી છે, સપનાબહેને? અને પછી કરગરીને કહે છે,

“ફરી સપનાએ હાથ ઉઠાવ્યાં છે
દુઆમાં, તું અસર કરી દે મૌલા”

બીજી એક ગઝલમાં તેઓ કહે છે,

“રહેશે    દ્વાર  ખૂલાં   સદા   તારી  પ્રતીક્ષામાં
તું મન ચાહે બેધડક આવજે દિલથી વચન આપું”

છે ને “મેરા ઘર ખૂલા હૈ, ખૂલાહી રહેગા, તુમારે લિયે…”?

સપનાબહેન માને છે કે “પ્રેમ સૌથી મોટી લાગણી છે.. અને વિશ્વ એક કુટુંબ છે, તો જીવૉ અને જીવવા દોપ્રેમથી લોકોને જીતો તલવારથી નહીં, સૌથી મોટો ધર્મ માનવતાનો છે.”

સપનાબહેન પાસેથી આપણને હજીપણ વધારે સાહિત્ય મળતું રહે એવી શુભેચ્છા સાથે આ લેખ અહીં સમાપ્ત કરૂં છું.

-પી. કે. દાવડા

 

મળવા દો

writing

મને મારી જાત સાથે મળવા દો
હવે તો મુજ આપ સાથે મળવા દો

કરેલી હર ભૂલને ભૂલાવી દો
કરી દિલને સાફ સાથે મળવા દો

ડરાવો ના મોતના આઘાતોથી
મને મારી ઘાત સાથે મળવા દો

કરી દો પરદા ગયેલી હર પળ પર
મને મારી આજ સાથે મળવા દો

ચકાચૌંધે આંખને આંજી દીધી
હવે શીતલ રાત સાથે મળવા દો

જગત જૂઠાનું છે ‘સપના’ સાચું છે
કહો સાચું સાચ સાથે મળવા દો

સપના વિજાપુરા

મૌલા

dua

જુલમની હદ નજર કરી દે મૌલા
જખમનાં તું મલમ કરી દે મૌલા

બચે નિર્દોષનાં કતલથી દુનિયા
તું ખંજરને કલમ કરી દે મૌલા

હટાવી દે બિહામણા મંજર યા
હ્રદય મારું પથ્થર કરી દે મૌલા

અમન શાંતી કરી દે દુનિયામાં યા
કયામતની ખબર કરી દે મૌલા

ફરી સપનાએ હાથ ઉઠાવ્યાં છે
દુઆમાં તું અસર કરી દે મૌલા

સપના વિજાપુરા

આવ તું

3410661602_f3d67cb09f

આવ તારું હું પણુ ભૂલી જઈને આવ તું,
જિંદગીમા પ્રેમનું અમૃત ભરીને ને આવ તું.

પ્રેમનો આભાસ આપી ને ગયો છે પ્યારથી
પ્રેમનું સ્પન્દન ફરી  મનમા લઈ ને આવ તું.

મૌનથી થાકી ગઈ છું હું તું આ સન્નાટામાં હવે
પ્રેમના સંવાદની પરિભાષા લઈ ને આવ તું.

આંખ ના ઊંડાણમાંથી નીતર્યા છે વ્હાલ તો
આંખમાં સપના સુનેરા હા બની ને આવ તું
સપના વિજાપુરા

નામ આપું

writing

ઉદાસીનું કોઈ નામ આપું
તને સારું કોઈ કામ આપું

કરું મદહોશી નામ તારે
નજરનાં ઢળતાં જામ આપું

તું ગમ દુનિયાના વીસરી જા
હું ઝુલ્ફોની એ શામ આપું

ઘડી જો મહોબતની મળે તો
તું માંગે એવા દામ આપું

આ દુનિયા તો સપના તણી છે
તને એ જોવા હામ આપું

સપના વિજાપુરા

સરકી જાય છે

pushp

હાથમાંથી હાથ સરકી જાય છે
આ સમય લોકોને ભરખી જાય છે

જિદંગી કડવાશથી એવી ભરી
મોત પણ જોઈને છટકી જાય છે

આજ સંબંધો છે, પણ પ્લાસ્ટિકના છે
હા તરત મુજ આંખ પરખી જાય છે

આવવું તારું છો આકસ્મિક હો પણ
દિલ હજું મારું ય ધડકી જાય છે

જિંદગી તારી હવાનું શું કરું?
આંખ મારી કેમ ફરકી જાય છે?

એક સપના, લાખ પીડા છે અહીં
માથું મારું રોજ સણકી જાય છે
સપના વિજાપુરા

નયે સાલ

happy new year 2015 wallpaper for mobile

 

બહોત સારી ખુશિયોંસે દામન ભર જાયે નયે સાલ
એક કતરા ભી ખુને નાહક ના બહાયે નયે સાલ

એ ખુદા હમ અપને રૂઠોકો મના પાયે નયે સાલ
એ ખુદા બિછડે હુએસે જલ્દ મિલ પાયે નયે સાલ

એક ભી ના ભૂખા રહે ઔર ના પ્યાસા જાયે દરસે
હર દિલમે ઈન્સાનીયતકા  જજબા જગાયે નયે સાલ

એ મેરે રબ ભટકે હુએકો સહી રાસ્તા  દિખા દે  તું
દુનિયાકે હર કોનેમે અમનકા પૈગામ પહોંચાયે નયે સાલ

હર દિલમે કૉઇ ના કોઈ તો ‘સપના’ સજા હૈ મેરે અલ્લાહ
હર દિલકે સપનેકો પૂરા કરકે જશન મનાયે નયે સાલ
સપના વિજાપુરા